Жанель Мақажан, актриса: «Режиссерлерді отандық, шетелдік деп бөліп-жарғым келмейді»

Өнер жолын екі жасынан Ғ.Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық балалар мен жасөспірімдер театрынан бастаған Жанель Мақажан — бүгінде М.Әуезов атындағы Қазақ мемлекеттік академиялық драма театрының басты кейіпкерлерін ойнап жүрген актриса-лардың бірі. Қарашаңырақ ТОЛЫҒЫРАҚ

Құлазыған бейбақты қурай екен жұбатқан…

«Мың өліп, мың тірілген» қазақтың ғасырлар бойы тартпаған азабы бар ма еді, сыбызғының мұңлы дауысы, зарлы үні үшін де осы аспаппен халқымыз мұңдас болған секілденеді. Көнекөз көптеген күйшілерден естігенімде сыбызғының алғаш туындаған ТОЛЫҒЫРАҚ

БАҚАНЫҢ БАҒЫН ҚЫЗҒАНБАЙ СҰҢҚАРДЫҢ СОРЫН ҰНАТТЫМ…

Еркебұлан ӘБДІРАХМАН 1994 жылы дүниеге келген. 2016 жылы Абылай хан атындағы Қазақ Халықаралық Қатынастар және Әлем Тілдері Университетінің «Халықаралық Журналистика» мамандығын бітірген. 2011 жылы «Өлеңім – Алламның сыйы», 2014 жылы «Ғұмырымның тамшысы» ТОЛЫҒЫРАҚ

Ұстазым менің, ұстазым!..

(Ұстазым Серікқали Ғабдешұлы  Шарабасов туралы) Мектеп кезінде, нақтырақ айтсам 10 сынып оқып жүргенде «Абай оқулары» деген жарысқа қатыстым. Аудандық кезеңнен сүрінбей өтіп, облыстыққа жолдама алдым. Міне, облыстық деңгейде өнер көрсеткелі тұрмын. Алдымда ТОЛЫҒЫРАҚ

 

Өмір мені өгей қызым дегендей, Өлшеп берген қуанышын бұлдайды

Нұргүл   Оқашева Әбдімұратқызы 1990 жылдың 3 – желтоқсанында Қызылорда облысы Арал ауданына қарасты Мергенсай ауылында дүниеге келген. Қазір Астана қаласындағы Еуразия ұлттық университеті филология факультетінің 3-курс студенті. «Топжарған» ақындар студиясының мүшесі. «Жүрегім жырдан ғана жаратылған» атты тұңғыш жыр жинағының авторы.Бірнеше республикалық мүшәйралардың жеңімпазы. Фариза Оңғарсынова атындағы «Өлең, мен сені аялап өтем!» атты республика ақын қыздары мүшәйрасының І орын иегері. Өлеңдері «Көкшетау жас ақындар антологиясы» жинағына енген, республикалық басылымдарда жарияланып тұрады.

БАҚЫТ – ҚҰБЫЛА

Өмір мені өгей қызым дегендей,

Өлшеп берген қуанышын бұлдайды.

Жанымды жеп жазылмаған өлеңдей,

Жігерімді жаныштайды бір қайғы.

Күн болсам, еритін қардайсыз, Жел болсам, сөнетін шамдайсыз…

Сәруар Қасымова

1989 жылы Қарағанды облысы Қарқаралы ауданында туған.

Е.Букетов атындағы Қарағанды мемлекеттік унверситетін филология факультетін бітірген.

Бүгінде баспасөз саласында қызмет істейді. Өлеңдері «Үркер» журналында тұңғыш рет жарияланып отыр.

Сағыныш ауылы

Бұл мекенде көктем де жоқ, күз де жоқ,

Жаз дейсіз бе?

Ондай мезгіл бізде жоқ.

Сурет

Әйгерім Сарсанова

Күз. Жаңбыр тоқтаусыз жауып тұр. Құдды бір Салтанат жүрегіндегі мұңға табиғат-ана қосыла зарланғандай.

Бұл – орталық аурухананың он бесінші палатасында жатқан, осыдан бірер күн бұрын жедел жәрдеммен жан сақтау бөліміне түскен – Күлпәш. Қатты ауыр халде болғасын жан сақтау бөлімінде екі күн болған. Бүгін жай палатаға ауыстырылды. Оның қасында күндіз-түні кірпік қақпай отырған  қызы – Салтанат. Оның бар байлығы, осы өмірдің гүлі де, нұры да, бақыты да осы – Салтанат. Оның жасы – он жетіде. Өзі – талдырмаш сұлу, нәзік. Салтанат – адамның жан-дүниесін тез ұғатын, түсінігі мол жан. Ешқашан мойымай, қандай қиындық болсын, табандылық танытады. Тек анасы аман болса, оның бар тілегі сол ғана. Күндіз де, түнде де анасының амандығын тілеп, кейде көзіне жас та алады. Ол қазір де анасының қасынан бір елі алыстаған емес. Ал анасы қалың ұйқыда жатыр. Беті, көзі, бәрі ісіп кеткен. Тамырынан әр түрлі дәрілерді үзбей құйып жатыр.

Бүгін түнде түс көрді. Аспанда қалықтап ұшқан құстар, жерде көк майса шөптер, әсем гүлдер иісі аңқиды. Әсем, бой көтеріле өскен ағаштар. Енді қараса, алма бағында жүр екен. Біреуін үзіп жеді. «Ммм… неткен дәмді!» – деді Салтанат. Үстінде – анасы туған күніне алып берген ақ көйлегі. Алыстан анасының даусы шықты: «Сал-та-нат!». Бірте-бірте дауыс алыстай берді. Бір кезде аспан түнеріп, нөсерлеп жаңбыр құйып кетті. Найзағай жарқ-жұрқ етеді. Құдды бір соғыс басталып кеткендей. Салтанат қасқырдан қашқан қояндай, жүгіре жөнелді. Аяғы тасқа шалынып құлап кетті. «Апа! Апа!»- деп жылап жіберді. Сол сәтте өз даусынан өзі шошып оянды. Оянса, көзінен жас парлап ағып жатыр екен. Бұл бес күннен бергі көзінің ілінгені еді.

ТҮНЕКТЕГІ БЕЙНЕ (Мистикалық әңгіме)

Қиықбай Қуат Қазезұлы –1990 жылы Шығыс Қазақстан облысы Жарма ауданы Үшбиік ауылында өмірге келген. СМПИ ІІ курс студенті.

Жақында ғана өзімнің туған ағам Жанат, қаланың орталығынан үй сатып алған болатын. Орталық деген аты болмаса, сенуіңіз әсте қиын. Бұл маңда у-шуы көп көлік атаулы да саябыр. Осыдан отыз-қырық жыл бұрын салынған үй болса керек, төменгі жағындағы кірпіштеріне су тиіп үгіліп, іргетасы жерге кіріп көрінбей қалған. Арзанға түскені көрініп тұр. Әйтпесе қала тұрғындары мұндай үйдің құр орнына ат басындай алтын сұраудан да тайынбайтын заман болып алды емес пе?!

СӨЗ – КӨҢІЛДІҢ ҮЗІЛІП ТҮСКЕН ТАМШЫСЫ

Бисмиллахир – Рахманир – Рахим! Жаратқан Алланың сәтті бір күнінде  үлкен қалаларымыздың біріндегі сурет көрмесіне жолым түсіп, бара қалдым. Көрме залында әрқилы орналасқан неше түрлі бейнелі суреттерге сұқтана көздерін тіккен бірнеше мұсылман бауырларымызды көрдім. Қатарға тұра қалып, менде көз салған едім, қасымдағылардың іштей сөйлеп тұрғанын байқадым, неге десеңіздер, өйткені оны көздері білдіріп тұрды. Сонда мынадай ой туындады, Жаратушы Иеміздің мына асқан сұлу керемет шебердегі әлемін көзге әсерлі қанық бояуымен жеткізген суретшінің жансыз суреті сөзсіз көркем. Әрине, оның бұл дүниесіне жоғары баға беруге болады. Алайда, онда самал жел еспейді, аспандатып қанатын сермей құс ұшпайды, ағаш жапырағы сыбдырламайды, сылдырап бұлақ ақпайды, тірі жәндік қыбырламайды, тылсым өмір патшасы – адамзаттың таңы мұнда атпайды, кеші батпайды. Бір ғажайыбы, суреттегі жансыз бейне қызыға қараған қай пенденің болсын көзінен өтіп, жүрегіне қонып, тіліне барады. Сонда оған жан беретін тек қана тіл екен. Ал тіл – сөз анасы. Әлем Раббысы Жаратқан Алла тағала адамзатты жаратарда барша жақсылыққа бөлей әрқайсысының алдына мақсат қойған. Яғни адамның екі аяғын мешіттерге баруға, мұсылмандарға жәрдем беру мен жақсы істер атқару үшін  жаратқан. Екі қолды Құран ұстауға, екі көзді Құран бетіне, ата – ананың жүзіне, барша жақсылыққа қарауға болса, екі құлақты Құран сөзін тыңдауға жаратқан. Ал ақыл мен сана – сезім осыларды жиыстырып, жүрекке түйіп, Құран сөзіне сүйене шүкірлік айту үшін тілді берген. Ертеде атамыз: «Е, Алла,  он екі мүшемді аман ет, кісіге күнімді салма, жақсылығыңды бере гөр» деуші еді. Сондағы он екі мүше қатарына жататындар да мінекей  осылар. Ал, «Расында да, сіздерді қорғаушылар бар. Мәртебелі жазушылар. Не істегендеріңізді бүкпесіз біліп тұрады» («Инфитар» сүресі, 10 — 12 аяттар) деген аят бар. Бұл дегеніміз, адамның аузынан шыққан барша сөздерді жазып тұратын періштелер болатындығы. Бірде жолда келе жатқан бір адамның есегі  сүрініп кеткен көрінеді. Оған иесі: «Сорлы есек – ай!» – депті. Сонда бір  періште: «Бұл сөзді жақсылықтар қатарына жатқыза алмаймын» – депті. Ал келесі періште: «Мұны жамандықтар қатарына жаза алмаймын» – депті. Сол кезде аспаннан үшінші періште келіп: «Бір періштенің жазбағанын екінші періште жазуға тиіс» — депті. Сондықтан ауыздан шыққан әр сөзге жауап береміз. Ал, хазіреті Әлидің (р.а.): Сіздер ауыздарыңыздан шықпаған сөздерге патшасыздар және сіздер  ауыздарыңыздан шыққан сөздердің құлы боласыздар – дегенін әбден естен шығармаған жөн. Алайда, тілден бал да зәр де тамады. «Адамның сөзі – ақылының таразысы» заманында өз аузына өздері құл болып жүргендер бар. Адамның басына келген қуаныш пен қайғыға да адамның өзі себепкер. Себебі, сөз  Жаратқанның ырыздық несібесінің жолын ашады немесе оны тосады. Құранда Алла Тағала «Қаф» сүресінің 17-18 аяттарында адамның ісін, сөзін жазып отыруға дап – даяр екі періште бары,  бұл періштелер қырағы әрі адам қашан, қайда болса да сөз сөйлегенде, іс қылғанда қасында бағып жүретіндігі анық баяндалған.

Кеудемде өлген сан ойдың иесі едің…

Айжан Тәрбәракқызы

1986 жыды Моңғоляның Баян Өлгей аймағында туған. Астанадағы Еуразия гуманитарлық нститутының түлегі. Өлеңдері баспасөзде тұңғыш рет жарияланып отыр.

***

Сенің жанарыңнан мөлт еткен өзімнің қайғымды көріп,

Жүрегіңнен мен қонар бос қалған айдынды көріп,

Қиялымның қанатын қақтырып,

Кірпігіме аңсардың мөлдір шығын тақтырып,

Ұмытқым келмеген.

Әншілер жайлы бірер сөз

Қазақ әншілерінің күн санап көбейіп келе жатқанына қуанатындардың бірімін.  Әйтсе де солардың ішінде жөн-жосықты білмейтіндері де көптеп кездеседі. Әншілердің бәрін әнші деп атау қиын. «Әу» деп ән айтқанның бәрі жұлдыз болып шыға келеді.  Роза Рымбаева, Мақпал Жүнісова, Рамазан Стамғазиев, Мейрамбек пен Тоқтар сияқты  танымал  әншілерді нағыз «Жұлдыз» дер едім. Ал сахнаға кеше шыға салып, қоржынында адам ұйып тыңдайтын  әні жоқ жас талапты «эстрада жұлдызы» деп таныстырғанда  өз басым ұяттан  өртеніп кете жаздаймын.  Көбісінің шырқайтын әндері махаббат тақырыбынан әрі аспайды. Патриоттық мағынадағы, тыңдарман жүрегінде отансүйгіштік сезімін оятатын әндер мен  бейнебаяндар өте аз. Қазақ эстрадасына қуана қарайтындар мен қауіппен қарайтындар аз емес.  Күндіз-түні  шетелдің даңғаза музыкасынан  әбден шаршаған  тыңдарман ұлттық эстраданың ұсақталып кетуінен қауіптенеді.

Бұрқақ өмір, бұлғақ тағдыр

Халық арасынан шығып, төңкеріс жылдары шынығып, нағыз қайраткерлер болып қалыптасқан, Азамат соғысының отты азабынан өткен талай-талай азаматтар уақыттың ырқымен кеңестік партия мен мелекеттік иерархияның негізгі буындарында басшылық қызметтер атқарды. Сол уақыт үшін білім деңгейлерінің жоғары болуы, белсенді өмірлік ұстанымдары оларды көпшіліктің сый құрметіне бөлеп, қоғамда абыройлы-беделді етті. Олардың табанды да өнегелі өмірлік тәжірибелері бүгінде өз маңызын жойған жоқ және олардың есімдері мен істерінің саяси ғұмыры ұзақ бола бермек. Тарихымыздан сабақ ала отырып, біз өткен уақыттың, мемлекет және партия қайраткерлерінің көбіне трагедиялы тағдырларын, күрделі де қайшылықтарға толы өмірлерін байыптап, дәйекті қорытындылар шығаруға тиіспіз.