• Әдебиет әлемі
  • 14 Желтоқсан, 2021

Ақ көгершін (Әңгіме)

Төлен ТІЛЕУБАЙ

 

Күз. Далада жауын. Жыпырлаған көгер-шіндер жердегі жемге таласып жүр. Самат көгершіндерді көріп, кілт кідірді. Бір бала шашып тұрған нанның қиқымын сумаңдаған көгершіндер қағып әкетіп жатыр. Ішіндегі ақ көгершін қиқым таластың ортасында жүрсе де, аузына бір түйір ілінбейді. Ана шетіне бір, мына шетіне бір жүгіріп жүр.  Өзі сүйкімді, нәзік. Күштілердің алдында шарасыз, әлсіз. Тағы бір жемге бар күшімен ұмтылып еді, үлкен көк көгершін іліп әкетті. Сонда да сүріне-жығыла алға жылжиды. Жердегі жемді шоқып тауысқан көгершіндер жыпырлап ұшып кетті. Ақ көгершін әлі жем іздеп жүр.

Қорғансыз құсқа аяныш сезіммен ұзақ қарады.

***

Сол күні Айжанмен танысты. Газетке шығаратын мақаласын машинкаға тергізуге барған. Университет дәлізінде қарсы алдынан аққұба өңді, жылы шырайлы қыз шықты. Ай қабақ, алау ерін, қыпша белдің өзі! Қою қара шашы екі иығына төгіліп тұр. Әдемі қызыл көйлегі тал бойына жараса қалыпты. Кеудесіндегі бұлтиған қос анарына көзі түскенде бойынан тоқ жүріп өтті. Жүрегі атойлап, қызға есіл-дерті кетіп, қатып қалыпты! Сұлу қыздың мөп-мөлдір қос жанарына, үлбіреген еріндеріне ерекше ынтыға қарады. Бір кезде екеуінің көздері түйісе кеткені! Қыз бұған күлімсіреді де, көзін тайдырып әкетті. Ғашықтықтан есінен айрылған жігіттің бетіне ыстық леп соқты.

– Есімім – Айжан. Міне, мақалаңызды машинкаға бастырып қойдым! Ала беріңіз!

– ...І-м-м.

Әсем даусынан селк ете түсті. Алғысын ыммен жеткізді. Ол әлі өз өміріндегі ең ғажайып сәттің әсерінен айыға алмаған еді. Қыздың газетке беремін деген мақаласын машинкаға теріп бергенін естіді. Дұрыстап алғысын да жеткізе алмады.

– Сені ректоратқа шақырып жатыр! – деді біреу сыртынан үн қатып. Өз тобындағы қыздардың бірі екен.

– ...

– Самат, саған не болды? Түрің біртүрлі болып кетіпті ғой.

– Жо-жоқ. Ештеңе болған жоқ. Ректоратқа барайын.

***

Арада бірнеше күн өтті. Саматтың Айжанға деген мөлдір сезімі жыр болып құйылды.

Шуағын шашып тұрса Күн,

Бір бақыт сыйлады жыр-сағым.

Мен бүгін сезімнің ақ құсын,

Сұлу қыз өзіңе жұмсадым.

 

Сезімнің ашылып қауағы,

Жүрегім дүрсілдеп соғады.

Махаббат баурады жанымды,

Ақ құсым сені іздеп барады.

Жыр жолдарын хатқа қосып, қызға біреуден беруге оқталды. Киноға шақырып, айлы түнде аппақ сезімін өлеңмен жеткізбек болды. Ол ойынан айнып қалды. Ештеңе айтуға батылы бармады. Ұйқысыз түндер, күлкісіз күндер зымырап өтіп жатты. Ғажайып сезімнің құшағында өзін бақытты сезініп жүрді. Бәлкім, кездейсоқтық шығар, күнде бөлменің терезесінен сыртқа қарап отырып ақ көгершінді көреді. Ол мұның көзіндегі мұңды ұққандай мойнын созып қарайды. Бейкүнә құс өзі ғашық болған қыздан бір хабар әкелгендей көрінеді.

 

***

Он екі күн өткенде университетте Айжанмен кездесті.

Қызық болғанда Саматты ол өзі іздеп келіпті. Жанында құрбысы Шолпан бар. Самат қуанышын жасыра алмады. Екі қызды асханаға шайға шақырды. Үстел үстін жайнатып жіберді. Айжан бірден ашылып сала берді. Өзі ерке, еті тірі, қайсар. «Әй, жігітім, сен неге ұзақ уақыт хабарсыз кеттің? Маған хат та жазбадың» дегендей сұраулы жүзбен жігітке күлімсірей қарады. Саматтың жүрегі кеудесінен шығып кетердей аласұрды. Әдеп сақтап, ішіндегі алай-дүлей сезімін көзінің қарасымен білдірді. Самат болмысынан сабырлы, жігерлі жігіт. Бойы ұзын, жұқа шашы өң беріп тұрады. Қарапайым, жинақы киінеді. Үнемі ойдың құшағында жүргендей көрінеді.

Ғашықтардың сырласуы кешкілік жал-ғасты. Театрдағы қойылымға махаббат арқау болған. Далаға шыққанда ымырт үйіріле бастаған. Жігіт батылдық танытып, қыздың қолынан ұстады. Қыз басын жігіттің иығына сүйеп, ұнататынын сездірді. Ай сүттей жап-жарық. Күлімсіреп қараған қыздың бейнесіне ұқсайды. Ғашықтарға тілеулес болып тұрғандай. Екеуі де аяулы, ғажайып осы сәтті армандаған. Бір-біріне үнсіз ұзақ қарап тұрды.

Қоштасар сәтте Айжан күлімдеген көзін жігіттің көзіне қадап:

– Мен қандаймын? – деп сұрады.

Жөпелдемеде не дерін білмеген Самат:

– Қуыршақтайсың! – деп әзілдеп жауап қайырды. Екеуі де мәз болып күлді.

 

***

 Жаңа жыл қарсаңындағы кеш. Самат пен Айжан қала орталығындағы саябақта кездесті. Жүздері бал-бұл жанған ғашықтар бақытты еді. Айтылмаған сыр қалмады. Айжанның құрбысы Айнұр іздеп келмегенде әлі жүре берер еді. Бір күн бұрын Жаңа жылды бірге қарсы алуға уәделескен. Айжан құрбысын шақырыпты. Үшеуі №43 автобусқа мінді. Қаланың шетіндегі ықшам ауданға қатынайтын көліктің іші адамға лық толы. Жолаушылардың көпшілігі түрегеп тұр. Самат сол қолымен Айжанның қолынан ұстап, оң қолымен жоғарыдағы бел темірге жармасты. Автобус жүргізушісі де ғашықтардың көңілін аңдағандай Юра Шатуновтың тамаша әнін қосты.

Я не знаю, что сказать тебе при встрече,

Не могу найти хотя бы пару слов.

А недолгий вечер, а недолгий вечер

Скоро станет ночью темною без снов.

А недолгий вечер, а недолгий вечер

Станет ночью темною без снов.

«Ғашықтық ғаламат сезім! Өмірде бір адамды шын сүйгің келеді. Кіршіксіз, шынайы махаббатты іздейсің. Армандаған аруыңды кездестірсең, сенен бақытты жан бар ма?!.».

Әсем әннің ырғағымен әдемі ойдың құшағында тұрған. Автобуста Айжанға көңілі ауған бейтаныс жігіттің «батылдығы» оятып жіберді.

– Қарындас, керемет сұлу екенсің! Атың кім?

– Айжан.

– Айжан десе Айжан екенсің! Мынау ағаң ба? Неге қолынан ұстап алғансың? – деп сөзбен «тиісе» берді. Әңгімеге Айнұр араласты.

– Әй, жігітім, жайыңа отырсаңшы. Қыз көрсең, өзіңше батыр болып кетеді екенсің, өзің! – деп тыйып тастады. Әлгі «сері жігіт» те жағаласа кетті.

– Саған біреу бірдеңе айтты ма? Екі көзің бақырайып кетіпті ғой, түге!

– Жап аузыңды!

Автобустағы «батыр» Айнұрды ренжіте жаздап, сабасына түсті. Айнұр өжет қыз екен. Ол танымал боксшының туған қарындасы болып шықты.

 

***

Жаңа жыл кеші. Мерекелік дастарқан жайнап тұр. Құрбы-құрдастар әзіл-қалжың айтып, дастарқанға отырды. Бір сәтте теледидардан Президент Нұрсұлтан Назарбаев құттықтауын оқыды. Сағат тілі  тура 12.00-ді көрсетті. Қолына аққайнар толы стакандарды ұстағандар даурығып, бір-бірін беттерінен сүйіп, құттықтауға кірісті. Бұрын бірін-бірі көрмеген жандар да тез тіл табысты. Көңілді музыка, ортадағы би сауықтың көркін қыздырды.

Басында бәрі тамаша еді. Көңілді орта. Шалқыған көңіл-күй. Кенет Саматтың жан-жүрегін мұң торлады. Ол Айжанды мұндай қыз деп ойламаған еді. Ойындағы Айжан: әдемі, нәзік, бәйкүнә, адал, әдепті...қыз. Керісінше ол қорғансыз, жеңілтек, көңілшек болып көрінді. Қай жігіт биге шақырса да қымсынбай биледі. Ойын ойнағанда бейтаныс жігітпен нағыз ғашықтарша құшақтасып, мәз-мәйрам болғанын көріп шыдай алмады. Сабырға жеңдірді. Әлден уақытта балконға шығып, оңашада ойларына ерік берді. Көз алдына Айжанды алғаш көрген кездегі ақ көгершін келді.

Аппақ қар. Құстар қардың бетіне шашыл-ған жемге таласып жүр. Ортасында ақ көгершін. Аузында бір түйір дән жоқ. Анаған да, мынаған да мойнын созады. Әл-дәрмені азайған. Әйтеуір дүние таластың ішінде жүр. Ол басқаларды өзіндей ақкөңіл, мейірімді деп ойлайды. Жердегі жемді бөліседі деп үміттенеді. Өз несібесін таласып-тартысып жеген көгершіндер ұшып кетіп жатыр. Қанатын қомдап, ұшқысы келеді. Ұша алмайды. Ақ көгершін көзіне Айжан болып елестеді. Сен, бұл әлемнің көгершіні емессің! Қош бол!

***

Арада көп жылдар өтті. Самат пен Айжан жалындаған жастық шағы өткен қалада кездейсоқ ұшырасты. Екеуі де бір-бірін таныды. Баяғы Айжан емес. Қос жанары мұңға толы бір бейбақ. Самат шарасыздықтан селтиіп ұзақ тұрып қалды.

3035 рет

көрсетілді

62

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

Tobyxp

02 Мамыр, 2022

purchase sildenafil - <a href="https://bestusasild.com/">free shipping viagra</a> cheap sildenafil 100mg

Opttrc

06 Мамыр, 2022

prednisolone 5mg cost - <a href="https://prednisolonex.store/">prednisolone price</a> cialis 5mg cost

Kxtgpi

09 Мамыр, 2022

order augmentin 625mg online cheap - <a href="https://flagylgn.store/">buy cialis 20mg</a> buy cialis 5mg for sale

Zvgnuc

12 Мамыр, 2022

bactrim order online - <a href="https://xviagrpill.today/">order viagra 50mg for sale</a> buy viagra 150mg online cheap

Spxcff

16 Мамыр, 2022

order sildenafil 100mg generic - <a href="https://fildenax.store/">purchase fildena generic</a> buy stromectol europe

Eeglam

21 Мамыр, 2022

acillin over the counter - <a href="https://ampicillinc.store/">order generic ampicillin</a> tadalafil sale

Napygy

24 Мамыр, 2022

ivermectin medicine - <a href="https://vardenafilxn.store/">buy levitra for sale</a> levitra buy online

Pmtxrz

26 Мамыр, 2022

doxycycline ca - <a href="https://edponlines.com/">tadalafil uk</a> order tadalafil 20mg without prescription

Uolsim

28 Мамыр, 2022

order tadalafil 10mg without prescription - <a href="https://erectplls.com/">tadalafil 5mg cheap</a> order provigil generic

Nvhzyp

29 Мамыр, 2022

buy deltasone 10mg generic - <a href="https://prednissone.com/">buy prednisone 20mg pill</a> order accutane 10mg generic

Svpacg

30 Мамыр, 2022

buy amoxicillin without prescription - <a href="https://azithromycpl.com/">zithromax cost</a> order viagra

Jknmxl

01 Маусым, 2022

prednisolone 20mg us - <a href="https://viagsildss.com/">sildenafil 100mg pill</a> order sildenafil pill

Yjyyjm

04 Маусым, 2022

order hydroxychloroquine for sale - <a href="https://plaquepll.com/">order hydroxychloroquine 200mg pill</a> order baricitinib

Eezzpy

06 Маусым, 2022

glucophage cheap - <a href="https://amlodipine.store/">order amlodipine 10mg pill</a> purchase amlodipine for sale

Blwjle

07 Маусым, 2022

lisinopril order - <a href="https://atenololxp.com/">order tenormin generic</a> buy atenolol 50mg generic

Szepjg

09 Маусым, 2022

purchase levitra online cheap - <a href="https://vardenafilxp.com/">buy levitra pill</a> oral clomid 100mg

Vnrmja

10 Маусым, 2022

cost albuterol 4mg - <a href="https://albuterola.store/">ventolin canada</a> buy priligy 60mg online cheap

Iyetbg

12 Маусым, 2022

order levothyroxine online cheap - <a href="https://xlevothyroxine.com/">synthroid 75mcg sale</a> order plaquenil

Hydvxk

13 Маусым, 2022

real cialis fast shipping - <a href="https://sildefix.com/">over the counter viagra</a> buy sildenafil 100mg pills

Ghyfru

15 Маусым, 2022

order deltasone 10mg online cheap - <a href="https://orlistati.store/">orlistat 120mg without prescription</a> buy amoxil 250mg without prescription

Cttjic

17 Маусым, 2022

order diltiazem 180mg - <a href="https://zithromycins.com/">buy zithromax pills</a> cheap neurontin generic

Atkewr

18 Маусым, 2022

lasix ca - <a href="https://acyclovirzvx.store/">zovirax 800mg generic</a> buy doxycycline 100mg online cheap

Ispaof

18 Маусым, 2022

oral cenforce 100mg - <a href="https://cenforcer.com/">buy cenforce 50mg without prescription</a> buy motilium pill

Uethsw

20 Маусым, 2022

viagra sildenafil 25mg - <a href="https://rsildenafilr.com/">sildenafil 50mg tablets</a> cialis discount

Slzmui

21 Маусым, 2022

buy provigil 200mg for sale - <a href="https://prednispill.com/">purchase deltasone online cheap</a> buy budesonide generic

Eghmdi

23 Маусым, 2022

order isotretinoin 20mg generic - <a href="https://rtetracycline.com/">purchase tetracycline</a> purchase tetracycline pill

Knhcek

25 Маусым, 2022

generic cyclobenzaprine - <a href="https://rketorolac.com/">order toradol pill</a> buy propranolol generic

Zyunqb

26 Маусым, 2022

clopidogrel over the counter - <a href="https://metocloprami.com/">order generic reglan 10mg</a> metoclopramide online

Uzhtmz

28 Маусым, 2022

cozaar 25mg usa - <a href="https://esomeprazolen.com/">buy nexium 20mg for sale</a> order phenergan online

Pgnywm

30 Маусым, 2022

order levaquin 250mg generic - <a href="https://levofloxacinr.com/">levaquin cost</a> order tadalafil 40mg sale

Vbzcbc

02 Шілде, 2022

purchase cialis for sale - <a href="https://meloxicamr.com/">buy meloxicam 15mg online</a> buy flomax for sale

Qeyhav

04 Шілде, 2022

order ondansetron 8mg sale - <a href="https://simvastatinr.com/">order zocor 20mg online cheap</a> buy valtrex 1000mg generic

Tqebwi

07 Шілде, 2022

order finasteride 1mg sale - <a href="https://ciprofloxacind.com/">buy ciprofloxacin 1000mg generic</a> buy cipro 500mg generic

Iczxnt

08 Шілде, 2022

flagyl 400mg tablet - <a href="https://cephalexinl.com/">generic cephalexin</a> cephalexin 500mg usa

Pdcqtr

09 Шілде, 2022

order fildena 100mg online - <a href="https://cefuroximel.com/">purchase cefuroxime</a> viagra uk

Gzbyqw

11 Шілде, 2022

ed remedies - <a href="https://tadalafilsde.com/">tadalafil 5mg kaufen ohne rezept</a> viagra 200mg bestellen

Mtehls

14 Шілде, 2022

neurontin 100mg usa - <a href="https://gdoxycycline.com/">stromectol uk</a> ivermectin ireland

Bptlin

16 Шілде, 2022

plaquenil 400mg over the counter - <a href="https://tadalaficial.com/">cialis 5mg pills</a> cenforce 100mg for sale

Nlgqdp

16 Шілде, 2022

generic plaquenil 400mg - <a href="https://casletadal.com/">order cialis sale</a> buy cenforce 50mg sale

Slcljq

18 Шілде, 2022

order baricitinib online - <a href="https://amlodipinef.com/">amlodipine medication</a> cost lisinopril

Uboaom

19 Шілде, 2022

omeprazole generic <a href="https://metoprololf.com/">order metoprolol for sale</a> medrol 8mg without a doctor prescription

Khhkth

20 Шілде, 2022

term paper service <a href="https://pregabalp.com/">lyrica 150mg tablet</a> clarinex 5mg cheap

Igcqga

20 Шілде, 2022

order priligy 30mg for sale <a href="https://diltiazemns.com/">diltiazem 180mg oral</a> oral allopurinol 300mg

Bzrzde

22 Шілде, 2022

viagra us <a href="https://edsildenp.com/">sildenafil 50 mg</a> generic cialis 40mg

Puzkqd

23 Шілде, 2022

ezetimibe without prescription <a href="https://domperidonebc.com/">buy motilium 10mg pills</a> buy domperidone pill

Tjjzcw

25 Шілде, 2022

flexeril 15mg cheap <a href="https://ketorolacbuy.com/">buy toradol online cheap</a> order clopidogrel for sale

Dcboli

26 Шілде, 2022

methotrexate medication <a href="https://viapillsfs.com/">sildenafil citrate 50 mg</a> metoclopramide 10mg uk

Onwriq

28 Шілде, 2022

viagra 150mg cost <a href="https://edpillsfs.com/">brand viagra</a> deltasone usa

Rrzgaa

29 Шілде, 2022

buy accutane sale <a href="https://suhagrapls.com/">buy sildenafil 50mg online</a> aurogra 100mg drug

Skqixn

31 Шілде, 2022

sildenafil 100mg england <a href="https://lamotriginep.com/">order lamictal 50mg without prescription</a> cozaar 50mg tablet

Pebpwl

02 Тамыз, 2022

order tadalafil 5mg online cheap <a href="https://tadalcialsl.com/">cheap tadalafil generic</a> dutasteride price

Xcioyk

03 Тамыз, 2022

ranitidine usa <a href="https://tamsulosinl.com/">tamsulosin 0.4mg cheap</a> order tamsulosin generic

Skpatz

05 Тамыз, 2022

zofran 4mg cost <a href="https://zofrapl.com/">order ondansetron</a> oral propecia

Cvoizz

06 Тамыз, 2022

fluconazole online order <a href="https://ampicillinsx.com/">ampicillin 250mg pill</a> sildenafil 100mg generic

Bhkuzr

08 Тамыз, 2022

coupon for cialis <a href="https://sildenedpill.com/">purchasing viagra on the internet</a> viagra 100mg cheap

Xlaler

09 Тамыз, 2022

order zithromax 250mg generic <a href="https://prednisolonel.com/">buy prednisolone 40mg online cheap</a> glucophage drug

Byqafj

10 Тамыз, 2022

purchase flagyl generic <a href="https://cephalexinln.com/">buy cephalexin 125mg for sale</a> brand glucophage 1000mg

Aurpnc

12 Тамыз, 2022

cheap clindamycin <a href="https://budesonidec.com/">purchase budesonide without prescription</a> oral budesonide

Uqeatl

13 Тамыз, 2022

order ceftin 250mg generic <a href="https://rtadalafilpl.com/">purchase cialis generic</a> order tadalafil 10mg generic

Tbfthu

14 Тамыз, 2022

order viagra 50mg sale <a href="https://rtsildenafil.com/">sildenafil over the counter</a> best cialis sites online

Ryovzc

16 Тамыз, 2022

stromectol tablets for humans <a href="https://prazosinxl.com/">order prazosin 2mg online</a> retin gel ca

Awdbkn

17 Тамыз, 2022

tadalis 10mg ca <a href="https://buytadacips.com/">order tadalafil 10mg</a> diclofenac over the counter

URKER №6

30 Маусым, 2022

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Жаңабек ШАҒАТАЕВ

«Үркер» журналының Бас редакторы