• Қоғам
  • 13 Желтоқсан, 2021

МЕМЛЕКЕТТІК ШЕКАРАНЫ ӘРБІР АЗАМАТ КҮЗЕТУГЕ ТИІС

ҚК Шекара қызметі 
Алматы  облысы бойынша департаментінің  
Тәрбие жөніндегі басқарма 
консультанты, подполковник Талғат Мұқашев:

Қазақстан Қарулы күштерінің маңызды құрылымының бірі – мемлекеттік шекараны күзету қызметі. Тәуелсіздіктің басты нышанының бірі санатындағы мемлекеттік шекарамыз бүгінде толығымен делимитациядан және демаркациядан өткен, сенімді түрде күзетілуде. Құрлықта және теңізде, шекаралық өзендерде еліміздің аумақтық тұтастығын, заңдылықпен белгіленген тәртіптің қатаң сақталуын Ұлттық қауіпсіздік комитетінің құрылымдық мекемесі – Шекара қызметі қамтамасыз етеді. Еліміздің ұлттық қауіпсіздігіне нұқсан келтірер қауіп-қатерлердің алдын алып, мемлекеттік шекарамызды көздің қарашығындай күзетіп жүрген шекарашылардың еңбегі зор. Осыған орай ҰҚК Шекара қызметі Алматы  облысы бойынша департаментінің  Тәрбие жөніндегі басқарма консультанты, подполковник Талғат Мұқашевпен сұхбатымыз тәуелсіз еліміздің шекара қызметінің қазіргі  тыныс-тіршілігі және шепте тұрған қатардағы шекарашының еңбегі жайында өрбіді. 

– Талғат Жайықұлы, мемлекеттік шекара қызметінің қазіргі тыныс-тіршілігі қалай?   

– Шекара қызметі қарулы күштердің бір саласы болып есептеледі және Ұлттық қауіпсіздік комитетінің құрамына кіреді. Жалпы, Қазақстан Республикасының мемлекеттiк шекарасы 15 мың километрді құрайды.  Тәуелсіздік  жылдары  делимитация, демаркация жұмыстары жүргізіліп,  толығымен  аяқталды. Қазіргі таңда еліміздің шекарасына қатысты дау-дамайлы аумақтар жоқ.  Шекара қызметіндегі әрбір шекарашының  негізгі міндеті – мемлекеттік шекараны берік күзету, ұлттық  қауіпсіздікті сақтау, заңсыз әдiстермен адамдардың және көлiк құралдарының өтуiне жол бермеу,  шекара бұзушыларды ұстау. Соған орай шекара нысандарында тиісті тексерулер жүргізіліп, шекарашылар күндіз-түні қас қақпай күзетеді.  

– Коронавирус пандемиясы шекара қызметіне өз әсерін тигізгені сөзсіз. Қандай өзгерістер  болды?  

–  Шекара  қызметі  сонымен  бірге  шекаралық аймақтағы арнайы режимді сақтаумен айналысады. Сондықтан қазіргі эпидемиологиялық жағдаят, коронавирустың таралуына байланысты  біздің жұмысымызға тиісті өзгертулер енгізілді. Үкімет қабылдаған карантиндік шараларға орай нұсқаулықтар қабылданып, әскери қызметшілерге тапсырмалар жүктеледі. Баршаға белгілі, қазір әуежайлар мен теміржол вокзалдарында адам ағыны өте көп. Осы нысандардағы шекара қызметінің бөлімшелері жолаушыларды тексеру кезінде қауіп-қатердің алдын алумен бірге, науқастарды анықтауға байланысты жедел қимылдауы қажет. Пандемияның бастапқы кезеңінде қиындықтар болғанмен, қазір бүкіл жұмыс реттелді, шекара қызметкерлері арнайы нұсқаулықтар бойынша жұмыс істейді.    

– Тікелей мемлекеттік шекарада жұмыс істеген әскери қызметші ретінде осы саланың маңызы мен күрделілігі неде екенін айтсаңыз.   

– 2003-2007 жылдары ҰҚК Шекара академиясында білім алдым. Оны аяқтаған соң 2007-2014 жылдары Қостанай шекара отрядында қызмет атқардым. Қазақстанның  Ресеймен шекарасындағы застава бастығының орынбасары  болып тағайындалдым. Бір жылдан кейін застава бастығы міндеті жүктелді. Шекара қызметінің әр бағытының өз қиындығы бар. Сол жылдары  контрабандалық жүк тасушылардың тарапынан шекара бұзу әрекеттері жиі болатын. Қырғызстаннан, Қытайдан Ресейге жүк тасушылар мемлекетке салық төлеуден жалтарып, жасырын өтіп кетуге тырысатын. Біздің міндетіміз – оларды бөгеу, шекара бұзуға жол бермеу. Ол кезде солтүстік шекарада демаркация әлі жүргізілмеген, кейде шекара бұзылғанын дәлелдеу қиынға соғатын. Өйткені, арнайы шекаралық белгілер болмады.  Ал қазір бүкіл солтүстік шекара аймағында демаркация толық жүргізілген, айырым белгілері қойылған. Сондықтан шекара бұзылғанын дәлелдеу жеңілдеді. 

– Мемлекеттік шекарамыздың бұз-ылмауы ел шебін күзетіп жүрген әрбір шекарашының орасан зор еңбегін білдіреді. Шекарашыға қандай қасиеттер тән? Өзіңіз әскери қызметке қалай келдіңіз?  

– Шекара бөлімшесіндегі қарапайым шекарашының негізгі еңбегі – шекараны күзету, арнайы жасаққа шығу. Мемлекеттік шекарадағы әскери қызметті тікелей шекарашы атқарады. Ол ешқандай кедергіге, ауа райына, жыл мезгіліне қарамастан өз міндетін адал орындауға тиіс. Әрине, тым суық күндері басшылық жасаққа шығатын жеке құрамның санын азайтады, өйткені, сарбаздардың денсаулығын сақтау керек.  Әлі есімде, Қостанай облысында қызмет етіп жүргенімде сенімді көзден контрабандалық жүк туралы дабыл келіп түсті. Қыс мезгілі, далада 30 градус аяз. Сақылдаған аязға қарамастан жедел әрекет етудің арқасында шекара бұзушылардың  жолын кестік. Тапсырма орындалды, енді қайтайын  деген кезде көлігіміз сынып, тұрып қалдық. Тек 5-6 сағаттан кейін отрядтан көмек келіп, аман-есен заставаға жеттік. Шекара қызметінде мұндай оқиғалар жиі болады.  Қандай жағдай болса да шекарашы үнемі бес қаруы бойында, сақадай-сай болып тұруы керек. Ал қиындыққа шыдамайтындар шекарашы болуға лайық емес.

Шынымды айтсам, мен мектепті бітірген соң мұнайшы немесе химик болуды  қаладым. Ақтөбе облысында туып-өстім. 1990 жылдары шалғай ауылдағы баланың арманы Алматыны көру болатын. Содан Алматыдағы шекара академиясы жайлы естігенімде бірден осы қалаға тарттым. Әскери қызметке келгеніме өкінбеймін.     

– Мемлекеттік шекара дегеніміз жер, тіл, елтаңба, әнұран, ту секілді қасиетті құндылықтың бірі. Ендеше, шекарашы ретінде осындай ерекше міндетті атқарып жүргеніңізді сезіну азаматқа қалай әсер етеді? Жалпы, отаншылдық, патриотизм сезімдері әскери адамдардың бойында ерекше ғой.

– Курсант кезімізде академияда отаншылдық, патриотизм жөнінде тәрбие жұмыстары міндетті түрде жүргізілетін. Бірақ ол кезде мемлекеттік маңызды қызметті атқарып жүргенімізді жан-тәніммен сезіндім деп айта алмаймын. Алғаш заставаға бастықтың орынбасары болып келгенімде де ондай ой туған жоқ. Негізі, бұл сезімді тікелей  бастан кешу қажет екен.  Мәселен, шекара бұзушыны ұстау кезінде өзіңнің маңызды іс тындырғаныңды тұлабойыңмен шынайы сезінесің. Қазақстан дейтін мемлекеттің шекарасын қорғап тұрғаныңды терең түсінесің. Контрабандалық жүк өткізушілерді бөгеу кезінде қару қолдануға да тура келеді, оларда да қару болуы мүмкін. Міне, осындай жан беріп, жан алысатындай шешуші сәттерде өз позицияңды қалай да қорғап қалу – қарулы күштер өкілінің,  әскери адамның міндеті. Қордай бағытында, солтүстікте қызмет еткенімде мұны талай рет бастан кештім.  Қазақстанның бүкіл шекарасы бойында  Отанымызды қорғап тұрған шекарашылар осы қасиетті борышты  терең түсінетіні сөзсіз.    

– Қазір елімізде шекарадағы ауыл-аймақтарды дамыту өзекті болып отыр. Урбанизацияның қарқын алуына байланысты шекара бойындағы елді мекендерде тұратын халықтың саны азайып бара жатқаны алаңдатады. Бұл – ұлттық қауіпсіздікке тікелей қатысы бар мәселе екені белгілі. Шекара қызметі үшін осы маңайдағы тұрғындар санының көптігі қаншалықты маңызды? 

– Мемлекеттік шекара – қасиетті ұғым. Ол бір миллиметрге де мызғымауы керек. Әлбетте, мемлекеттік шекараны қорғау тікелей шекарашыға жүктеледі. Сонымен қатар, бұл өте кең ұғым және шекараның мызғымастығы туралы ұстаным барша азаматқа бірдей қатысты. Мәселен,  Қытай елімен шекарамыз сонау КСРО кезінен қалыптасты, берік орнықты. Ол аймақта тұратын  ауыл тұрғындары шекарашылармен тығыз қарым-қатынаста, шетін жағдай болса не істеу керектігін біледі. Ал Ресеймен, Орталық Азия елдерімен шекарамыздағы жұмыстар тәуелсіздік алғаннан кейін жүргізілді. Ол аймақтардағы жергілікті тұрғындармен қарым-қатынас біртіндеп жүйесін тапты. Әйтсе де, солтүстік шекара аймағында елді мекендер сирек орналасқан, урбанизация жедел жүріп жатыр. Бұл шекара қызметіне де өзіндік әсерін тигізеді. Біз, яғни шекарашылар үшін тұрғындардың көп болғаны жақсы.  

Осыған байланысты бір оқиға әлі жадымда. Қостанайда қызметте болған кезде бір ауылдың тұрғындарымен байланысымыз күткендегідей бола қоймады. Мен жас лейтенантпын, жағдайды түзеуге кірістік. Сонымен ауыл мектебінде  «Шекарашының жас досы» үйірмесін ұйымдастырдым. 1-қыркүйекте алғашқы қоңырауға, түрлі мерекелік іс-шараларға, ашық  сабақтарға қатыстық, жоғары сынып оқушыларын заставаға әкеліп, шекарашының жұмысымен таныстырдық. Шекараны қалай қорғау керек,   иттерді қалай пайдаланамыз, осының бәрін көрсеттік. Оқушыларға әскери қызметтің және шекарашының символдары да қатты әсер етті. Біртіндеп шекарашылардың балалары мен ауыл балаларының арасында достық байланыс пайда болды. Балалармен қарым-қатынас олардың ата-аналарына да игі ықпалын тигізді. Осылайша жергілікті тұрғындармен жағымды қарым-қатынас қалыптасты. Бұл байланыстың шекарашы қызметінде рөлі орасан зор. 

– Әскери қызметке қызығатын, Отан қорғаушы болғысы келетін жастар сіздерге еліктейді. Осы ретте Алматы  облысы бойынша Шекара қызметі департаментінің әскери-патриоттық іс-шаралары жөнінде айтып өтсеңіз.   

– Биылғы қыркүйек айында Қазақстан Президенті – Жоғарғы Бас қолбасшы Қасым-Жомарт Тоқаев Қарулы Күштерді, басқа да әскерлер мен әскери құрылымдарды құрудың және дамытудың жаңа тұжырымдамасын бекітті. Бұл маңызды құжатта идеологиялық, әскери-патриоттық жұмыстарға да баса мән берілген. Идеологиялық жұмыстар – қарулы күштердегі әскери қызметшілердің негізгі міндетінің бірі. Отаншылдық-патриоттық іс-шаралар шекара қызметіндегі жас сарбаздар арасында да, облыс пен қаладағы жастар ортасында да жүйелі жүргізіледі. Мәселен біз Алматы қаласындағы мектептерде құрылған «Жас шекарашы» үйірмелерімен тұрақты қарым-қатынастамыз. Ардагер шекарашылармен кездесулер, мемлекеттік мерекелерге байланысты іс-шаралар өткізуге атсалысамыз. Әскери  қызметшілер арасында түрлі байқаулар, отбасылық сайыстар тұрақты түрде өтеді. Департамент басшылығы шекара бөлімшелеріне барып, кездесулер өткізеді. Қатардағы жас сарбаздар департамент басшысымен көзбе-көз жүздесіп, сауалдарын қояды. Бұл жұмыстар шекара қызметінің бір бөлігін  құрайды.    

– Қарулы күштер қызметкері әрі шекарашы ретінде тілегіңіз.

– Мемлекеттік шекара деп аталуының өзі шекарашыларға үлкен міндет жүктейді. Өйткені, ол біздің Отанымыздың шекарасы. Бұл өте маңызды жұмыс. Шекарашыларға жергілікті тұрғындардың, әрбір азаматтың көмегінің орны ерекше. Сондықтан мемлекеттік шекараны еліміздің әрбір азаматы күзетуге, қарауға тиіс. Сонда ол ешқашан мызғымайды.

– Әңгімеңізге рахмет. 

Сұхбаттасқан

Дина ИМАМБАЕВА

4811 рет

көрсетілді

65

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

Vstpap

04 Мамыр, 2022

cheap sildenafil generic - <a href="https://bestusasild.com/">us viagra</a> buy sildenafil online cheap

Nivkgr

08 Мамыр, 2022

order prednisolone 10mg generic - <a href="https://prednisolonex.store/">order prednisolone 5mg online</a> cialis 10mg cheap

Mlrrpn

11 Мамыр, 2022

augmentin 625mg ca - <a href="https://flagylgn.store/">order tadalafil 40mg pill</a> female cialis cvs

Wkqpqt

13 Мамыр, 2022

buy sulfamethoxazole for sale - <a href="https://xsildenafil.store/">sildenafil 50mg for sale</a> viagra 25mg price

Ipxxwq

15 Мамыр, 2022

cephalexin 125mg tablet - <a href="https://xerythromycin.store/">buy erythromycin 250mg sale</a> cheap erythromycin

Cdqibs

17 Мамыр, 2022

fildena 50mg drug - <a href="https://fildenax.store/">fildena cheap</a> where can i buy oral ivermectin

Abegtz

20 Мамыр, 2022

order cefuroxime 500mg online - <a href="https://robaxinx.store/">order robaxin 500mg pill</a> cheap cialis

Ftdasw

24 Мамыр, 2022

buy amoxil 250mg pills - <a href="https://levitragn.store/">vardenafil 10mg uk</a> order levitra 10mg generic

Pqdnpl

25 Мамыр, 2022

buy ivermectin 3mg - <a href="https://ivermectinx.store/">buy ivermectin 3mg for humans</a> vardenafil 20mg cost

Gdxomg

27 Мамыр, 2022

cost doxycycline - <a href="https://doxycyclineg.store/">buy doxycycline 200mg pills</a> is cialis generic

Avmtnk

29 Мамыр, 2022

buy generic cialis - <a href="https://provigpill.store/">provigil 100mg ca</a> order provigil

Hjlgrb

30 Мамыр, 2022

prednisone 20mg uk - <a href="https://edpill.store/">buy ed medication</a> accutane brand

Cwzyyj

31 Мамыр, 2022

amoxicillin 500mg for sale - <a href="https://edssilen.com/">viagra next day</a> sildenafil 50mg oral

Qgylwp

02 Маусым, 2022

order prednisolone 10mg for sale - <a href="https://viagsildss.com/">viagra uk</a> order viagra without prescription

Cpbgco

05 Маусым, 2022

hydroxychloroquine ca - <a href="https://chloroquins.com/">buy aralen for sale</a> order baricitinib 4mg pills

Nncbwi

07 Маусым, 2022

metformin uk - <a href="https://atorvastatin.store/">buy lipitor 10mg pill</a> norvasc over the counter

Axnidj

08 Маусым, 2022

buy lisinopril 2.5mg - <a href="https://omeprazolepx.com/">omeprazole generic</a> purchase atenolol online

Ympqhl

10 Маусым, 2022

levitra 20mg cheap - <a href="https://clomiphene.store/">clomiphene pill</a> clomid 100mg without prescription

Enltpl

11 Маусым, 2022

ventolin inhalator brand - <a href="https://essayslw.com/">thesis writer</a> cost priligy 60mg

Lkgjjy

13 Маусым, 2022

buy generic synthroid 75mcg - <a href="https://desloratadi.store/">order clarinex without prescription</a> hydroxychloroquine 200mg oral

Rqptud

14 Маусым, 2022

cialis pills 5mg - <a href="https://sildefix.com/">viagra 25mg price</a> viagra 100mg

Stmecj

16 Маусым, 2022

order prednisone - <a href="https://orlistati.store/">xenical 120mg uk</a> amoxicillin 500mg generic

Zbswen

17 Маусым, 2022

buy diltiazem online - <a href="https://prednisolones.com/">generic prednisolone 20mg</a> order gabapentin 600mg generic

Jpchfk

18 Маусым, 2022

furosemide 100mg sale - <a href="https://xfurosemide.com/">furosemide 40mg price</a> buy doxycycline pills

Gzyahz

19 Маусым, 2022

order cenforce 100mg sale - <a href="https://xrosuvastatin.com/">crestor 20mg over the counter</a> domperidone oral

Bjizgm

21 Маусым, 2022

sildenafil pills 100mg - <a href="https://rtadalafil.store/">buy cialis 5mg</a> buy tadalafil 10mg sale

Ghynbe

24 Маусым, 2022

order isotretinoin 10mg without prescription - <a href="https://rtetracycline.com/">tetracycline 500mg pills</a> order tetracycline without prescription

Rsgqfn

26 Маусым, 2022

oral flexeril 15mg - <a href="https://rcyclobenzapri.com/">buy cyclobenzaprine without prescription</a> buy inderal 10mg generic

Sbhwxo

28 Маусым, 2022

plavix 150mg generic - <a href="https://tmethotrexate.com/">buy methotrexate 10mg online cheap</a> buy reglan 10mg without prescription

Imzexi

29 Маусым, 2022

order generic cozaar 25mg - <a href="https://topamaxn.com/">topamax 200mg usa</a> order promethazine 25mg for sale

Hwxhiu

01 Шілде, 2022

levofloxacin 500mg oral - <a href="https://levofloxacinr.com/">buy levaquin</a> cialis savings card

Itbxwn

03 Шілде, 2022

generic cialis india - <a href="https://tadalafilpr.com/">buy cialis 10mg online cheap</a> order tamsulosin generic

Tezdqu

04 Шілде, 2022

zofran cost - <a href="https://spironolactoner.com/">oral spironolactone 25mg</a> valtrex canada

Lxbcnb

07 Шілде, 2022

buy propecia 5mg online - <a href="https://ampicillinmd.com/">buy acillin pill</a> buy ciprofloxacin 500mg online

Gqknvs

08 Шілде, 2022

buy metronidazole generic - <a href="https://metronidazoled.com/">buy metronidazole 200mg</a> order cephalexin 500mg online cheap

Xrhjid

09 Шілде, 2022

fildena 50mg pill - <a href="https://trazodonel.com/">buy trazodone 50mg online cheap</a> order generic sildenafil 150mg

Saqjxv

11 Шілде, 2022

where to buy ed pills - <a href="https://sildende.com/">sildenafil 100mg generika rezeptfrei kaufen</a> sildenafil 200mg kaufen generika

Ybrhfj

12 Шілде, 2022

prednisone pills - <a href="https://dprednisolone.com/">prednisolone 40mg for sale</a> buy generic prednisolone 40mg

Egfnhv

14 Шілде, 2022

order gabapentin 800mg pill - <a href="https://gdoxycycline.com/">doxycycline canada</a> ivermectin 8000 mcg

Idfqox

16 Шілде, 2022

buy plaquenil 400mg generic - <a href="https://tadalaficial.com/">oral cialis 20mg</a> cenforce order

Pigvvm

17 Шілде, 2022

cheap hydroxychloroquine 400mg - <a href="https://hydroxyne.com/">hydroxychloroquine online</a> oral cenforce

Ytwjsy

18 Шілде, 2022

baricitinib usa - <a href="https://amlodipinef.com/">order amlodipine 5mg generic</a> buy generic lisinopril 10mg

Qnazis

19 Шілде, 2022

order omeprazole for sale <a href="https://omeprazolef.com/">omeprazole 10mg brand</a> medrol 16 mg tablet

Ymclfi

20 Шілде, 2022

academicwriters <a href="https://ventohe.com/">cheap ventolin inhalator</a> clarinex 5mg pills

Jbmnhc

20 Шілде, 2022

buy dapoxetine 60mg online <a href="https://levothyroxins.com/">cheap synthroid pill</a> allopurinol 100mg cost

Enorqz

22 Шілде, 2022

buy viagra 50mg without prescription <a href="https://edsildenp.com/">sildenafil overnight delivery</a> cialis online canada

Kuxote

23 Шілде, 2022

ezetimibe cheap <a href="https://ezetimibels.com/">purchase ezetimibe sale</a> domperidone price

Cgacrj

25 Шілде, 2022

flexeril uk <a href="https://cyclobenzaprip.com/">buy flexeril 15mg generic</a> plavix 150mg for sale

Pricko

26 Шілде, 2022

buy methotrexate 5mg for sale <a href="https://methotrexatey.com/">buy methotrexate 2.5mg for sale</a> buy generic metoclopramide

Vderjg

28 Шілде, 2022

sildenafil mail order <a href="https://prednisols.com/">buy prednisone 40mg online</a> cost deltasone 10mg

Exiaem

29 Шілде, 2022

isotretinoin 40mg cheap <a href="https://amoxicipls.com/">amoxil 1000mg price</a> aurogra 100mg ca

Zqkyfy

31 Шілде, 2022

order sildalis sale <a href="https://lamotriginep.com/">purchase lamictal pill</a> order generic cozaar

Iwvxfg

01 Тамыз, 2022

order esomeprazole <a href="https://phenergpl.com/">buy promethazine for sale</a> cialis pills 40mg

Cqqjvk

02 Тамыз, 2022

cialis online order <a href="https://tadalcialsl.com/">cialis sale</a> order avodart without prescription

Bbwcan

03 Тамыз, 2022

cost zantac 150mg <a href="https://zantasp.com/">order ranitidine 150mg generic</a> tamsulosin 0.2mg pill

Rtuieb

05 Тамыз, 2022

buy ondansetron 4mg online <a href="https://zofrapl.com/">order ondansetron pills</a> purchase propecia generic

Bnnczc

07 Тамыз, 2022

purchase diflucan sale <a href="https://sildedpill.com/">rx pharmacy online viagra</a> sildenafil pills 100mg

Gotoiz

08 Тамыз, 2022

tadalafil cost <a href="https://provipill.com/">modafinil us</a> buy sildenafil 50mg

Yozsle

09 Тамыз, 2022

azithromycin 250mg uk <a href="https://stromectolel.com/">order stromectol 6mg online</a> glucophage 500mg tablet

Eqhhcv

10 Тамыз, 2022

buy flagyl 400mg generic <a href="https://cephalexinln.com/">buy cephalexin for sale</a> glucophage usa

Xenrld

12 Тамыз, 2022

cleocin 300mg price <a href="https://budesonidec.com/">cost budesonide</a> order rhinocort pills

Lvstif

13 Тамыз, 2022

ceftin usa <a href="https://methocarbamolc.com/">buy robaxin 500mg online cheap</a> tadalafil generic name

Daiymi

14 Тамыз, 2022

sildenafil 150mg pill <a href="https://rtsildenafil.com/">usa pharmacy viagra</a> cialis 40mg cost

Geqtln

16 Тамыз, 2022

ivermectin lotion for lice <a href="https://tretinoinsp.com/">tretinoin cream tablet</a> buy retin gel sale

Qtztnm

17 Тамыз, 2022

order tadalafil 10mg for sale <a href="https://buytadacips.com/">order tadacip 20mg generic</a> diclofenac 100mg for sale

URKER №6

30 Маусым, 2022

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Жаңабек ШАҒАТАЕВ

«Үркер» журналының Бас редакторы