• Білім-ғылым
  • 30 Қазан, 2020

ҒЫЛЫМНЫҢ КӨКЖИЕГІН КЕҢЕЙТКЕН

Осы бір жігіт ағасын көргенде, оның ата-анасы есіме түседі. Олармен аз-кем араласқандықтан болар. Иә, Қылышбайдың әкесі Алдаберген мен анасы Зүбайра апай халқымыздың салт-дәстүрін, бала тәрбие-леудегі өнегесін үнемі пайдаланатын. Дастар-қанынан қонақтар үзілмейтін. Қазаны оттан түспейтін, ақ самаурыны әркез қайнап тұратын нағыз қазақы отбасы болды. Кезінде қазақ халқының біртуар ұлдары Д.А.Қонаев, И.Әбдікәрімов, тағы басқа да қоғам және мемлекет қайраткерлері Алдаберген Бисеновтың шаңырағына соғып, дастарқанынан дәм татқан-ды.
Мұнымен қатар Жалағаш ауданындағы белгілі ақсақалдар, әсіресе, «Жаңаталап» ауылының ел сыйлаған қариялары үйінде жиі болатын. Осындай берекелі отбасында өсіп-өнген Қылышбай да жыл санап есейген үстіне есейе түсті деуге болар. «Мақпалкөл» мектебінде 1-6 сыныпта ғана оқыған ол 1970 жылы Қызылорда қаласындағы №4 Сәкен Сейфуллин атындағы орта мектептің 7-ші сыныбынан бастап оқып, онжылдықты алтын медальмен бітірген.
Жасынан ата-анасынан тәлім мен тәрбиені көріп өскен Қ.Бисенов орта мектепті жақсы бітіріп, 1974 жылы Алматыдағы политехникалық университетке түсіп, оны үздік бағамен бітіріп шығады. Өзі оқыған оқу орнында 1-2 жыл ғылыми жұмыстармен шұғылданады. Міне, 1980 жылдан бастап Қылышбай Алдабергенұлының ғылым жолындағы алғашқы баспалдақтары басталды.
Өзіне деген сенімділік, еңбеккештік, берік ұстанымы мен мақсаты ғылым жолының ауыр соқпағына салып та жіберді. Бұл тұста әкесінің қанынан тараған қажырлылық, еңбеккештік оны ғылым жолында биіктерге көтере білді. Айтпақшы, әкесі Алдаберген Бисенов бар өмірін ауыл шаруашылыққа арнаған білікті басшы болған еді. Оның еңбегі бағаланып, 1971 жылы «Социалистік Еңбек Ері» атанып, кеудесіне алтын жұлдыз тақты.
Алдакеңнің арғы атасы Малай би атанған кісі екен. Ел сөзін ұстаған, жұртшылықты бірлікке шақырып, әркез ақсақалдық жасаған, сөзін тыңдатқан кісі болыпты. Ал анасы Зүбайра Сейілқызының арғы-бергі бабаларының есімдері Қоқан, Хиуа бектері, орыс шенеуніктерінің жазбаларында айтылып, жазылған Пірәлі мен Нұралы билер еді.
Атақты ақын Тұрымбет Салқынбайұлы-ның өлеңінде:
... кісі екен Пірәлі атаң сөзге мерген,
Баласы төрт Шөменнің соңына ерген.
Айтады әділеттік көрген жандар,
Дүниеге адам кем деп, ондай келген? делінген. Демек Қылышбай ініміздің тегінде тектілік, бекзаттық жатыр. Қандай бір қиуы кеткен істерді байыппен шешіп, үнемі бекзаттық болмысынан айныған емес. 1998 жылдан 2018 жыл аралығында 20 жыл бойы Қызылордадағы университеттің ректоры болып қызмет атқаруы оның терең білімді, мол адамгершілігі, ұйымдастырушылық қабілетінен және тегіне тартқан тектілігінен болар деп ойлаймыз.
«Мәдениет» пен «Жаңаталапта» бұлғақтап өскен жас бала жыл өткен сайын біліміне білім қосып, біршама ғылымның қиын жолына түсті. Бір кездегі жас ғалым толысты, білікті ұйымдастырушы, көрнекті ғалымдардың қатарына қосылды. Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің ректоры қызметінде 20 жыл бойы қызмет етті. Қызмет етті деу аз. Оқу орнының материалдық-техникалық базасын жақсартуға, студенттердің білім сапасының артуына, білім беру жүйесіне ақпараттық технологияларды енгізуге күш салды. Оқу орны жанынан «Қазақ-Түрік», «Қабілет» оқу орнын ашты. Шетелдегі жоғары оқу орындарымен байланыс жүйесін жолға қойды. АҚШ, Канада, Түркия, Ресей, т.б. оқу орындарымен барыс-келіс, келісімшарт сияқты түрлі маңызды шараларды қолға алып, басшылық жасады. М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университеті, Оңтүстік Кореяның Кенчи, Чан-янг, Түркияның Сүлеймен Демирель университеттерімен тығыз байланыс орнатылып, тәжірибе алмасылды.
Ол басқарған жылдары университеттің білім сапасы жоғары көрсеткішке жетті. Спорт, өнер саласында университет командалары республикалық, халықаралық жарыстарда жүлделі орындарды иеленді. Студенттердің тұрмыс-тіршілігі жақсарды. Мұндай жетістік-тер бір ғана Қ.Бисеновтың жеке басының табысы емес, бүкіл ұжымның қажыр-қайратымен келген дүние. Дегенмен, солардың басында ректор Қылышбай Бисеновтың болғаны анық.
Қ.Бисенов «Шағыл құмдардан флютрит кен тасын байыту қалдықтарын пайдалана отырып ұялы бетон алу» әдісін өндіріске енгізген. Бұл турасында зерттеу еңбектері 1994, 1997, 2006, 2017 жылдары жарық көрді. Мұнымен қатар бірнеше кандидаттар мен ғылым докторларын тәрбиелеп, өсірді.
Оның адамдарға деген ақ көңілін, әрдайым өзгеге қамқорлық көрсеткісі келіп тұратын жанашыр азамат екенін көпшілік жұрт біледі. Ол бүгінде ғылымның көкжиегіне көтерілген ғалым, қоғам қайраткері. Қаншама білім, ғылым қуған жастарды қолдап, қанат қақтырды. Бірнеше рет Қызылорда облыстық сайлау комиссиясының жетекшісі, облыстық мәслихаттың депутаты, ҚР Парламентінің депутаты сияқты халық сенген құрметті қызметті абыроймен атқара білді. Бүгінде Қызылорда облыстық мәслихат хатшысы қызметін атқаруда.
Абай хакімнің:
Ғылым таппай мақтанба,
Орын таппай баптанба.
Құмарланып шаттанба,
Ойнап босқа күлуге,
дегеніндей ғылым жолына түсіп, сол жолда биіктерге көтеріле білген азамат.
Қылышбай (кейде оны Қылышбек, Қылыш деп те атайды) Гүлсім Зікірияқызы Сауытбаевамен бірге алтын асықтай Мұрат, Мағжан, Маржан атты ұл-қыздарын тәрбиелеп өсіріп отыр.
ХІХ ғасырдың аяғына таман белгілі Сыр сүлейлерінің бірі Тұрымбет Салқынбайұлы «Пірәлі, Нұралы» билер туралы толғаса, бүгінде Тұрымбет жыраудың немересі Ибрагим Бекмаханұлы Қылышбек Бисеновке «Наркес-кен» атты өлеңін арнаған:
«Әке көрген оқ жонар» нақылы осы,
Ұстаған баланың боп, ақылдысы.
Қылышбек білім шыңын бағындырып,
Атанды ғарышкердей батыл кісі.
Үлкенге іні, кішіге аға бола білген қоғам қайраткері, ғалым Қылышбек (Қылышбай) Алдабергенұлы Бисеновтың азаматтық биігінен, бекзаттық өмірінен аз-кем сөз қозғадық.

Тынышбек ДАЙРАБАЙ,
ҚР Жазушылар одағының мүшесі

9692 рет

көрсетілді

62

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

Pvpmbu

04 Мамыр, 2022

sildenafil 100mg tablets - <a href="https://bestusasild.com/">sildenafil women</a> viagra 150mg pill

Ufqgdd

08 Мамыр, 2022

prednisolone 40mg oral - <a href="https://gabapentinx.store/">purchase neurontin pills</a> cialis otc

Iormhc

10 Мамыр, 2022

buy augmentin 625mg online - <a href="https://tadalcialis.store/">order cialis 5mg generic</a> tadalafil 40mg brand

Byykor

13 Мамыр, 2022

brand bactrim 960mg - <a href="https://xsildenafil.store/">order generic sildenafil 50mg</a> order sildenafil 100mg online cheap

Nqdbur

15 Мамыр, 2022

cephalexin online order - <a href="https://xerythromycin.store/">cheap erythromycin</a> erythromycin 250mg usa

Iwvdys

17 Мамыр, 2022

fildena 100mg tablet - <a href="https://fildenax.store/">sildenafil cost</a> ivermectin 6mg for people

Ajllwr

24 Мамыр, 2022

amoxil 500mg pill - <a href="https://amoxicillinc.store/">buy amoxil 1000mg sale</a> generic vardenafil

Libaww

27 Мамыр, 2022

doxycycline 100mg pills - <a href="https://doxycyclineg.store/">doxycycline 100mg usa</a> generic cialis canada

Dltccx

28 Мамыр, 2022

order cialis 10mg generic - <a href="https://provigpill.store/">buy provigil</a> buy provigil 200mg pill

Xwxtie

30 Мамыр, 2022

order generic prednisone 20mg - <a href="https://accutanpll.com/">buy isotretinoin generic</a> buy accutane without prescription

Bvpnfa

31 Мамыр, 2022

generic amoxil 500mg - <a href="https://amoxill.store/">amoxil 1000mg cost</a> sildenafil 150mg over the counter

Bhbpdb

02 Маусым, 2022

prednisolone canada - <a href="https://neurontinx.store/">gabapentin 800mg ca</a> buy sildenafil 50mg generic

Etcjzz

03 Маусым, 2022

purchase furosemide online cheap - <a href="https://doxycyclinet.com/">buy doxycycline 100mg pill</a> ivermectin virus

Ghrazp

07 Маусым, 2022

purchase metformin without prescription - <a href="https://atorvastatin.store/">lipitor 80mg sale</a> order generic norvasc 5mg

Pafcvu

08 Маусым, 2022

lisinopril without prescription - <a href="https://omeprazolepx.com/">buy omeprazole generic</a> atenolol 50mg drug

Fnsygl

10 Маусым, 2022

levitra 10mg us - <a href="https://clomiphene.store/">clomiphene cost</a> clomid 50mg sale

Oyqwmn

11 Маусым, 2022

buy ventolin 4mg generic - <a href="https://albuterola.store/">order albuterol sale</a> buy dapoxetine 60mg generic

Jjxmth

13 Маусым, 2022

purchase synthroid generic - <a href="https://triamcinol.store/">triamcinolone 10mg brand</a> buy hydroxychloroquine 200mg generic

Afchum

14 Маусым, 2022

buy tadalafil tablets - <a href="https://edtadxs.com/">cialis without prescription</a> viagra 50mg for sale

Oncgos

16 Маусым, 2022

order prednisone 5mg generic - <a href="https://amoxicilli.store/">amoxil 1000mg pills</a> cost amoxicillin 250mg

Sncjns

17 Маусым, 2022

purchase diltiazem without prescription - <a href="https://zithromycins.com/">purchase zithromax online</a> buy neurontin 100mg online

Gewvas

18 Маусым, 2022

lasix 100mg drug - <a href="https://doxycycliner.com/">doxycycline 100mg over the counter</a> buy doxycycline 100mg sale

Tcvadl

19 Маусым, 2022

cenforce price - <a href="https://xdomperidone.com/">order domperidone without prescription</a> domperidone 10mg cheap

Jhxnjw

21 Маусым, 2022

cheap sildenafil 50mg - <a href="https://rsildenafilr.com/">sildenafil professional</a> buy tadalafil 5mg

Vnnbkn

22 Маусым, 2022

order provigil pill - <a href="https://rbudesonide.com/">order rhinocort for sale</a> buy budesonide without prescription

Btrqtk

24 Маусым, 2022

accutane 20mg drug - <a href="https://ramoxicillinp.com/">oral amoxil 500mg</a> order tetracycline pill

Aoicix

26 Маусым, 2022

flexeril 15mg for sale - <a href="https://rketorolac.com/">toradol 10mg uk</a> purchase inderal pill

Xerpfi

27 Маусым, 2022

buy plavix 150mg online cheap - <a href="https://metocloprami.com/">metoclopramide online buy</a> reglan 20mg pills

Mvnwmy

29 Маусым, 2022

cozaar cost - <a href="https://esomeprazolen.com/">buy esomeprazole online cheap</a> buy promethazine

Xfbrcw

01 Шілде, 2022

levaquin 250mg canada - <a href="https://rcialipll.com/">cheap cialis tablets</a> buy cialis 20mg sale

Kmpkpd

03 Шілде, 2022

cialis 40mg us - <a href="https://rtamsulosin.com/">purchase tamsulosin without prescription</a> buy generic flomax 0.2mg

Jbthzl

05 Шілде, 2022

zofran 8mg tablet - <a href="https://valacyclovirs.com/">valacyclovir 1000mg tablet</a> buy valacyclovir 500mg for sale

Vegzdu

07 Шілде, 2022

finasteride drug - <a href="https://ciprofloxacind.com/">cipro for sale online</a> ciprofloxacin 500mg pill

Ipavdy

09 Шілде, 2022

order metronidazole pill - <a href="https://bactriml.com/">bactrim 480mg ca</a> cephalexin buy online

Bieavr

10 Шілде, 2022

order sildenafil 50mg - <a href="https://trazodonel.com/">order trazodone 50mg online</a> sildenafil 150mg pills

Ruyval

11 Шілде, 2022

blue pill for ed - <a href="https://sildenfr.com/">acheter du sildenafil</a> sildenafil kaufen ohne rezept

Okbwqz

13 Шілде, 2022

prednisone 5mg canada - <a href="https://rprednisone.com/">buy deltasone 5mg pill</a> buy prednisolone 40mg pills

Uqbpmh

14 Шілде, 2022

neurontin online order - <a href="https://dgabapentin.com/">cost gabapentin 800mg</a> ivermectin 18mg

Hxndgs

16 Шілде, 2022

order hydroxychloroquine 400mg generic - <a href="https://casletadal.com/">buy generic cialis 5mg</a> order cenforce 50mg without prescription

Krname

18 Шілде, 2022

baricitinib 4mg oral - <a href="https://lisinoprilf.com/">lisinopril 5mg for sale</a> purchase lisinopril

Goqspb

19 Шілде, 2022

order prilosec 20mg generic <a href="https://vafdlevit.com/">levitra for sale</a> methylprednisolone 16 mg otc

Drqtkg

20 Шілде, 2022

how to write an essay about my family <a href="https://ventohe.com/">ventolin inhalator over the counter</a> buy desloratadine 5mg for sale

Wgrojm

21 Шілде, 2022

priligy over the counter <a href="https://levothyroxins.com/">synthroid 100mcg oral</a> order allopurinol 300mg without prescription

Yciquy

22 Шілде, 2022

order viagra 100mg generic <a href="https://edtadalp.com/">cheap tadalafil sale</a> order cialis 20mg without prescription

Cgdtlt

24 Шілде, 2022

order ezetimibe pills <a href="https://tetracyclinbuy.com/">tetracycline cost</a> buy domperidone online

Cthptc

25 Шілде, 2022

order generic cyclobenzaprine <a href="https://colchicinbuy.com/">colchicine 0.5mg canada</a> purchase plavix sale

Eojncf

27 Шілде, 2022

order methotrexate 10mg pill <a href="https://methotrexatey.com/">methotrexate 5mg us</a> reglan pills

Acbefh

28 Шілде, 2022

sildenafil pills <a href="https://edspill.com/">medicine for erectile</a> prednisone 40mg cheap

Bzwuwm

29 Шілде, 2022

isotretinoin 20mg over the counter <a href="https://accutpls.com/">order isotretinoin 20mg online cheap</a> buy sildenafil 50mg generic

Tovufi

31 Шілде, 2022

sildenafil pills <a href="https://sildalispl.com/">sildenafil citrate 50mg</a> cozaar 50mg without prescription

Knrhub

01 Тамыз, 2022

esomeprazole 20mg us <a href="https://phenergpl.com/">promethazine cheap</a> cialis 10mg over the counter

Ypkjvq

02 Тамыз, 2022

cialis 5mg cost <a href="https://dutasteridel.com/">buy avodart pill</a> order avodart 0.5mg online

Rwsjsz

04 Тамыз, 2022

ranitidine 150mg uk <a href="https://celecoxibp.com/">buy celecoxib 100mg online</a> brand flomax

Nqwiqh

05 Тамыз, 2022

buy ondansetron 4mg online cheap <a href="https://aldactol.com/">buy aldactone sale</a> propecia usa

Ieffzm

07 Тамыз, 2022

buy diflucan 200mg without prescription <a href="https://ciprotbs.com/">generic cipro 1000mg</a> sildenafil 100mg drug

Olvojj

08 Тамыз, 2022

buy cialis 40mg pill <a href="https://tadalafedpill.com/">tadalafil ca</a> order sildenafil without prescription

Ydaxae

09 Тамыз, 2022

azithromycin 250mg pill <a href="https://azithromycinl.com/">azithromycin 500mg generic</a> order glucophage 1000mg generic

Ajtlbc

11 Тамыз, 2022

flagyl for sale <a href="https://cephalexinln.com/">order cephalexin 500mg generic</a> glucophage 500mg price

Wzzbnu

12 Тамыз, 2022

order cleocin 300mg online cheap <a href="https://clindamycinln.com/">buy cleocin 300mg for sale</a> rhinocort allergy nasal spray

Qgdyxg

13 Тамыз, 2022

buy ceftin for sale <a href="https://methocarbamolc.com/">order methocarbamol online cheap</a> cialis 40mg tablet

Rmckrc

16 Тамыз, 2022

stromectol sales <a href="https://stromectoplls.com/">stromectol 6mg cost</a> buy retin cream without prescription

Ygoosd

17 Тамыз, 2022

order tadalafil 10mg without prescription <a href="https://tadalisus.com/">purchase tadalafil without prescription</a> order voltaren 100mg generic

URKER №6

30 Маусым, 2022

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Жаңабек ШАҒАТАЕВ

«Үркер» журналының Бас редакторы